Embriyo Zarının İnceltilmesi (Assisted Hatching – AHA) Nedir? Tüp Bebek Tedavisindeki Yeri

Embriyo Zarının İnceltilmesi (AHA)

Tüp bebek tedavileri donanım gerektiren ve çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere büyük umut vaat eden üreme metotlarını kapsamaktadır. Tüp bebek tedavilerine yönelik yapılan çalışmalarda gün geçtikçe artış yaşanmaktadır. Neredeyse oluşabilecek tüm sorunlara getirdiği çözüm yolları sayesinde, çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere umut olmuştur.

Embriyonun tutunması için bedene ait tüm oluşumlar uzmanlar tarafından son derece ayrıntılı bir biçimde gözlenmektedir. Bir bebeğin dünyaya gelebilmesi için öncelikle sperm ve yumurtanın bir araya gelebilmesi, sonrasında ise sperm hücresinin yumurta hücresini dölleyebilmesi, ardından embriyo olabilmesi ve anne karnında başarı ile tutunabilmesi gerekmektedir. Kromozom bozuklukları, hormonsal bozukluklar ve bir takım sebeplerle kendiliğinden gebe kalmanın mümkün olamayacağı patalojik durumlar olabilmektedir.

Tüp bebek tedavisine gelinceye kadar tüm aşamalar titizlikle değerlendirilmektedir. Tüp bebek uygulamasına karar verilirse, yine kadının bedeninin bebeğe hazır hale getirebilmek adına bir dizi titiz çalışmalar yapılmaya devam eder.

Tüp bebek tedavilerinde başarıyı arttıran uygulamalarından bir tanesi de embriyo zarının inceltilmesi işlemidir.

Embriyo Zarının İnceltilmesi (AHA) Nedir?

Yumurta oluşumuyla başlayarak döllenmede ve sonrasında oluşan embriyonun gelişim sürecinde rahim duvarına tutunması evresine kadar embriyoyu koruyan bir zar vardır. Bu zar zona pellucida olarak adlandırılır. Embriyonun oluşum evresinde rahime tutunarak gelişim göstermesi için koruma görevini üstlenen bu zar, bazı durumlarda gebeliğin oluşumunu engellemektedir.  Zona pellucida’ nın olması gerekenden daha kalın olması ya da embriyoların bölünme oranının yavaşlaması gibi olumsuz durumlarla karşılaşılması başarı şansını düşürmektedir. Bu nedenle yapılan araştırılmalarda, embriyo zarının inceltilmesi veya zardan ayrılması sonucunda rahim duvarına daha kolay tutunabildiği gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda AHA (assisted hatching) adı verilen embriyo zarının inceltilmesi için uygulamalar yapılarak, gebelik şansı arttırılmaktadır. İşlem mikroskop altında ve lazer yardımıyla, transfer edilecek embriyolara uygulanmaktadır.

Teknolojik gelişmelerin sağlamış olduğu bu olanaklar ile çocuk sahibi olamayan çiftler çocuk sahibi olmakta ve uygulanan tedavinin başarı şansı büyük derecede artmaktadır. Embriyo zarının inceltilmesindeki amaç, embriyonun rahim içine daha iyi tutunmasını sağlamaktır. Embriyo zarının inceltilmesinde en çok tercih edilen yöntem lazer kullanılarak uygulanmaktadır.

Embriyo Zarının İnceltilmesi İşlemi Neden Yapılır?

Embriyonun çevresini saran zar normalde embriyoyu korumak için görevlidir. Bu koruyucu zarın belli bir kademeye geldiği zaman incelerek yırtılması gerekir. Bu sayede embriyo rahim içine yerleşebilmektedir. Fakat embriyoyu koruyan bu zar bazı kadınlarda olması gerekenden daha kalın olur ve müdahale ile zarın inceltilerek yırtılması gerekir. Yırtılması sağlanan zar rahim içine kolaylıkla yerleşebilir. Bu teknik ile embriyonun rahim içine yani endometrium’ a tutunma (implantasyon) oranı arttırmaktadır.

Embriyo Zarının İnceltilmesinin Gerekli Olduğu Durumlar Nelerdir?

• 35-38 yaş üzeri kadınlara,
• Dış zarın olması gerekenden kalın olduğu durumlarda,
• Embriyo zarının kalın olduğu durumlarda,
• Embriyo biyopsisi yapılması uygun görülen hastalarda,
• Embriyolar olağandan yavaş bölünüyorlarsa düşünülebilir
• Daha önce embriyonun rahim içine tutunmasında sorun yaşayan hastalarda uygulanır.
• Dondurulmuş çözülmüş embriyolarda,
• Zarın yapısal bir problemi olması durumunda,
• Daha önce başarısız denemeleri olan hastalara,
• Yüksek FSH seviyesi olan hastalara embriyo zarının inceltilmesi işlemi uygulanmaktadır.

Embriyo Zarının İnceltilmesinde Kullanılan Teknikler Nelerdir?

• Lazer tekniği
• Pronaz yöntemi
• Mekanik teknikler
• Duruma göre acid tyrode düşünülebilmektedir.

Tüp Bebek Tedavilerinde Embriyo Zarının İnceltilmesine Neden Gerek Duyulur?

Tüp bebek tedavileri normal yollardan çocuk sahibi olamayan çiftlere yönelik yardımcı üreme yöntemlerinden oluşmaktadır. Bu doğrultuda anne ve baba adayının gebeliğe engel olan sorunlarının giderilmesi amaçlanır. Eğer embriyo zararının neden olduğu bir durum varsa embriyo zarının inceltilmesi işlemi uygulanır. Zona pellucida zarı kalın olan embriyolar rahimde tutunamadıkları için tıraşlama işlemine başvurulur.

Embriyo Zarının İnceltilmesi Nasıl Yapılır?

Tüp bebek tedavilerinde transfer öncesinde embriyolar değerlendirilerek işlem ya 2. gün aşamasında embriyo zarının inceltilmesi şeklinde veya 3. gün aşamasında mekanik yolla, “asit tyrode” solüsyonuyla ya da lazer kullanılarak zona pellucida’da delik açılması şeklinde uygulanır.

Embriyo Zarının İnceltilmesi (AHA) Nedir? Assisted Hatching Yöntemi | Prof. Dr. Hakan Çoksüer